Gebitsslijtage: waardoor slijt uw gebit?
Welke tandpasta moet ik eigenlijk gebruiken?
Gebitsslijtage: waardoor slijt uw gebit?
Welke tandpasta moet ik eigenlijk gebruiken?
Tand afgebroken of uitgeslagen: wat nu?
Een val, een elleboog tijdens het sporten, een klap tegen de rand van het zwembad. Bij een uitgeslagen blijvende tand telt elke minuut, en wat u in het eerste kwartier doet, bepaalt vaak of die tand te redden is.
Doe dit meteen
De tand overleeft het beste als hij binnen een half uur weer op zijn plek zit.
Pak hem bij de kroon
Pak de tand vast aan het witte deel dat normaal boven het tandvlees uitsteekt. Raak de wortel niet aan. Daarop zitten levende cellen die nodig zijn om weer vast te groeien, en die zijn zo weg.
Spoel alleen als het moet
Is de tand vuil, spoel hem dan een paar seconden af met melk of fysiologisch zout. Niet schrobben, niet met zeep, en gebruik geen kraanwater als het anders kan. Laat vastzittend weefsel gewoon zitten.
Zet hem terug
Duw de tand voorzichtig terug in het gat, in de goede richting. Laat de gewonde daarna zachtjes op een schone zakdoek bijten om hem op zijn plek te houden. Dit is verreweg de beste bewaarplek.
Lukt dat niet: melk
Doe de tand in een bekertje melk. Geen water: dat laat de cellen op de wortel opzwellen en kapotgaan. Melk of speeksel houden ze het langst in leven. Bel ons daarna direct.
Een melktand zet u niet terug
Bij kinderen geldt precies het omgekeerde. Een uitgeslagen melktand hoort niet teruggeplaatst te worden. Als u dat wel doet, kunt u de blijvende tand beschadigen die er vlak onder al klaarligt.
Laat de melktand dus liggen, laat uw kind op een schone zakdoek bijten om het bloeden te stoppen en bel ons voor een afspraak. Wij kijken dan of er verder schade is en of het gat gevolgen heeft voor de tand die nog moet komen.
Twijfelt u of het een melktand of een blijvende tand is? Kijk naar de leeftijd en de grootte. Onder de zes jaar is het vrijwel altijd een melktand. In geval van twijfel: bewaar hem in melk en bel, dan bekijken wij het.
Niet alleen uitgeslagen tanden
Een stukje afgebroken
Bewaar het stukje in melk en neem het mee. Soms kunnen we het terugplakken. Anders bouwen we de tand op met composiet, zoals bij een vulling.
Een losse tand
Niet aan wiebelen, hoe groot de neiging ook is. Eet zacht en bel voor een afspraak. Vaak groeit hij weer vast als hij met rust gelaten wordt.
Een verschoven tand
Probeer hem niet zelf recht te duwen. Laat het zo en kom langs, dan zetten wij hem onder verdoving terug en spalken hem zo nodig.
Later verkleurd
Wordt een tand na weken of maanden grauw, dan is de zenuw waarschijnlijk afgestorven. Laat het nakijken, ook zonder pijn.
Ging het om een harde klap op het hoofd, met bewusteloosheid, braken of verwardheid, dan gaat die beoordeling voor. Ga in dat geval eerst naar de huisartsenpost of de spoedeisende hulp. Uw tand kan even wachten, uw hoofd niet.
Goed om te weten
Waarom mag de tand niet in water?
Water heeft een andere zoutconcentratie dan lichaamsvocht. De levende cellen op de wortel zwellen daardoor op en gaan kapot, en juist die cellen zijn nodig om weer vast te groeien. Melk lijkt veel meer op lichaamsvocht.
Hoe lang heb ik de tijd?
Hoe sneller, hoe beter. Binnen een half uur terugplaatsen geeft de beste kans. Daarna nemen de kansen af, maar geef het niet op: bewaar de tand goed en bel ons, want ook later is het soms nog de moeite waard.
Wat als het buiten openingstijden gebeurt?
Bewaar de tand zoals hierboven beschreven en neem contact op met de tandartsenspoeddienst in de regio. Bij een uitgeslagen blijvende tand is dat een reden om niet tot de volgende ochtend te wachten.
Kan ik letsel voorkomen bij het sporten?
Een gebitsbeschermer scheelt veel, zeker bij contactsporten en hockey. Een exemplaar dat op maat wordt gemaakt zit beter en beschermt meer dan een standaard model uit de winkel. Vraag er gerust naar.
Is er nu iets gebeurd?
Bel ons meteen. Bij een uitgeslagen tand telt elke minuut.
