Naaldloos verdoven: wat kan er wel en niet
Voor veel mensen zit de angst voor de tandarts niet in de boor, maar in de prik. Daarom beginnen wij het verdoven met een gel op het tandvlees. Bij kleine ingrepen blijft het daarbij en ziet u geen naald. Bij grotere niet, en dan zorgen we dat u de prik niet voelt.
Twee heel verschillende dingen
Wie zoekt op naaldloos verdoven krijgt twee dingen door elkaar te zien, en het verschil is groot.
Het eerste zijn apparaten die de verdovingsvloeistof onder hoge druk door het slijmvlies persen. Daar zit geen naald in, alleen een fijne opening. Ze bestaan, ze worden in Nederland door een handjevol praktijken gebruikt, en ze zijn niet voor alles geschikt.
Het tweede zijn computergestuurde systemen die de vloeistof heel langzaam en gelijkmatig inbrengen. Die worden ook wel pijnloos of naaldvrij genoemd, maar daar zit wel degelijk een naald in. Alleen een dunne, en de computer bepaalt het tempo.
Wij hebben geen van beide apparaten. Wat wij doen is het derde antwoord op dezelfde vraag, en voor de meeste mensen werkt dat net zo goed.
Eerst gel, dan pas de rest
We maken het tandvlees droog op de plek waar we straks verdoven en brengen daar Xylocaine aan, een verdovende gel op basis van lidocaïne. Die laten we een paar minuten intrekken.
In die paar minuten wordt het slijmvlies op die plek gevoelloos. Wat er daarna gebeurt, merkt u niet aankomen. Dat is het hele idee: het moment waar mensen tegenop zien, het doorprikken van het tandvlees, valt weg.
Bij kleine ingrepen houdt het daar op. Dan is de gel de verdoving, en komt er geen naald aan te pas.
Moet er geboord of getrokken worden, dan volgt er wel een injectie. Uw kies zit dieper dan de gel komt, en die moet ook verdoofd. Maar de prik zelf voelt u dan niet meer.
Wanneer de gel genoeg is
Er zijn behandelingen waarbij alleen het oppervlak verdoofd hoeft te zijn. Dan ziet u bij ons geen naald.
Een wiebelende melktand
Zit hij al los, dan is het tandvlees eromheen het enige dat nog gevoel heeft. Gel erop en hij is eruit voor uw kind er erg in heeft. Zie ook kindertandheelkunde.
Werk aan het tandvlees
Een gevoelige plek bij de mondhygiënist of een klein stukje ontstoken tandvlees. Daar komt de gel diep genoeg.
Kokhalzen bij een afdruk
Moet er een afdruk of scan gemaakt worden en heeft u een sterke kokhalsreflex, dan helpt verdoving van het gehemelte daar vaak bij.
Een hardnekkig stukje tandsteen
Zit er iets hardnekkigs onder de tandvleesrand, dan kan een beetje gel het verschil maken tussen vervelend en niet erg. Zie tandsteen.
En wanneer het niet zonder kan
Gel verdooft het slijmvlies, een paar millimeter diep. Uw kies verdooft hij niet. Voor een vulling, een wortelkanaalbehandeling of het trekken van een kies moet de zenuw eromheen uitgeschakeld, en dat lukt alleen met een injectie.
Wat u dan nog voelt, is niet de naald. Dat stukje is verdoofd. Wat sommige mensen wel merken is een lichte druk terwijl de vloeistof naar binnen gaat. Dat komt door het tempo, niet door de naald, en daarom spuiten we langzaam. Snel spuiten is wat pijn doet.
Daarna duurt het nog een paar minuten voordat het echt werkt. Wij beginnen pas als u zegt dat u niets meer voelt, niet als de klok zegt dat het zover is.
Ziet u erg op tegen de prik, zeg het dan voordat we beginnen. Dan houden we de naald buiten uw blikveld en nemen we er de tijd voor. Meer over hoe we dat aanpakken staat bij angst voor de tandarts.
Goed om te weten
Verdoven jullie echt zonder naald?
Bij oppervlakkig werk wel. Een losse melktand, een gevoelige plek op het tandvlees of het gehemelte bij kokhalzen: daar is de verdovingsgel genoeg en ziet u geen naald. Moet er geboord of getrokken worden, dan is een injectie nodig, want de gel komt niet tot bij de zenuw van uw kies.
Hebben jullie een apparaat dat zonder naald verdooft?
Nee. Er bestaan straalinjectors die de vloeistof onder druk door het slijmvlies persen, maar zo'n apparaat hebben wij niet en we willen niet doen alsof. Wij lossen het op met verdovingsgel en met rustig werken.
Wat is dat voor gel precies?
Xylocaine, een verdovende gel op basis van lidocaïne. Dat is dezelfde werkzame stof als in de vloeistof die we inspuiten, alleen in een vorm die via het slijmvlies werkt. Hij smaakt licht bitter en verdooft ook uw tong een beetje als er wat langsloopt.
Doet de prik dan helemaal geen pijn?
Het doorprikken van het tandvlees voelt u niet, want dat stukje is verdoofd door de gel. Wat u soms nog merkt is een lichte druk terwijl de vloeistof naar binnen gaat. Door langzaam te spuiten blijft dat beperkt tot een vreemd gevoel in plaats van pijn.
Hoe lang duurt het voordat ik verdoofd ben?
De gel heeft een paar minuten nodig en de verdoving daarna ook. Reken op een minuut of vijf tot tien voordat we kunnen beginnen. Die tijd nemen we, want half verdoofd beginnen is de snelste manier om iemand voor jaren van de tandarts weg te jagen.
Mijn kind is bang voor de prik. Wat doen jullie dan?
Eerst uitleggen wat er gaat gebeuren, in woorden die kloppen en niet bang maken. Dan de gel, en pas verder als uw kind zover is. Bij een losse melktand komt er vaak helemaal geen naald aan te pas. Lees meer bij kindertandheelkunde.
Bieden jullie lachgas of behandeling onder narcose?
Nee. Wij werken met plaatselijke verdoving, uitleg vooraf en de tijd nemen. Zoekt u sedatie of narcose, dan bent u bij een gespecialiseerde angstpraktijk beter op uw plek en zeggen we dat liever meteen dan halverwege.
Ziet u op tegen de prik?
Zeg het als u belt of appt, dan houden we er vanaf het begin rekening mee. Liever eerst kennismaken zonder dat er iets gebeurt? Dat kan ook.
