Tandbederf en gaatjes
Een gaatje ontstaat niet van de ene op de andere dag. Het is het eindpunt van een proces dat maanden tot jaren duurt, en dat u in het begin niet voelt en niet ziet. Juist daarom is het zo vervelend dat mensen pas komen als het pijn doet.
Wat tandbederf eigenlijk is
In uw mond leven bacteriën. Die zitten in de tandplak, de zachte witte laag die zich elke dag opnieuw op uw tanden vormt. Krijgen ze suiker of zetmeel binnen, dan maken ze zuur. Dat zuur lost mineralen op uit uw glazuur.
Na het eten herstelt uw speeksel dat weer, deels. Het gaat dus de hele dag heen en weer: een beetje oplossen, een beetje herstellen. Zolang dat in balans is, gebeurt er niets.
Die balans slaat door zodra er te vaak zuur is. Niet zozeer door hoeveel suiker, maar door hoe vaak. Wie de hele dag door slokjes frisdrank neemt, geeft het glazuur geen moment om te herstellen. Wie hetzelfde glas in een keer leegdrinkt, wel.
Verliest het glazuur op een plek te lang te veel mineralen, dan wordt het poreus. Zakt het daarna in, dan heeft u een gaatje. En dat is het moment waarop het niet meer vanzelf goed komt.
Een beginnende ontkalking is nog om te keren met fluoride en goed poetsen. Een echt gaatje niet. Glazuur groeit niet aan.
Waarom u een gaatje meestal niet voelt
Uw glazuur heeft geen zenuwen. Zolang het bederf daarin blijft, voelt u helemaal niets.
Een witte of bruine vlek
De eerste zichtbare stap is een dof wit plekje, vaak langs de tandvleesrand of tussen de tanden. Later kan het bruin verkleuren. Pijn hoort er in dit stadium niet bij.
Gevoelig bij koud of zoet
Zit het bederf door het glazuur heen in het tandbeen, dan kunt u een korte schok voelen die weer wegtrekt. Dat kan ook andere oorzaken hebben, zie gevoelige tanden.
Eten blijft steken
Blijft er telkens op dezelfde plek voedsel tussen zitten, of voelt uw tong een ruw randje, dan zit daar vaak iets. Ook een afgebroken randje van een oude vulling geeft dat.
Kloppende pijn
Houdt de pijn aan, klopt het, of wordt het erger als u ligt, dan is de zenuw erbij betrokken. Wacht daar niet mee. Lees wat u bij kiespijn kunt doen.
Tussen de tanden en onder de rand van het tandvlees ziet u zelf niets, en wij met het blote oog ook niet altijd. Daarvoor maken we bij de controle af en toe een röntgenfoto.
Wat gaatjes tegenhoudt
Twee keer per dag twee minuten poetsen met een fluoridetandpasta doet het meeste werk. Fluoride bouwt mineralen terug in het glazuur en maakt het beter bestand tegen zuur.
Spoel na het poetsen niet na met water. Dan spoelt u de fluoride er direct weer af. Uitspugen is genoeg.
Tussen de tanden komt een borstel niet, en juist daar beginnen veel gaatjes. Ragertjes of floss zijn geen extraatje maar het tweede deel van poetsen. Zie stoken, ragen of flossen.
En let op hoe vaak u iets neemt, meer dan op hoeveel. Zeven eet- en drinkmomenten per dag is voor uw gebit zwaarder dan een keer iets zoets bij de koffie.
Wat wij eraan doen
Zien we bij de periodieke controle een beginnende ontkalking, dan hoeft er vaak nog niet geboord te worden. Dan kijken we naar uw poetstechniek, brengen we fluoride aan en houden we de plek in de gaten.
Is er een echt gaatje, dan halen we het aangetaste weefsel weg en herstellen we de tand met een vulling in de kleur van uw tand. Hoe eerder dat gebeurt, hoe kleiner de vulling.
Bij kinderen kijken we ook naar de kiezen met diepe groeven. Die zijn lastig schoon te houden en zijn soms beter af met sealen. Meer daarover bij kindertandheelkunde.
Wat een behandeling kost, staat bij de tarieven. Die zijn landelijk vastgesteld, dus overal gelijk.
Wat er op een foto zichtbaar wordt
“Wat een fijne en vriendelijke tandarts! Ik ben blij dat ik ben overgestapt naar deze, want hij vond meteen gaatjes die mijn vorige tandartsen nooit hadden gezien, terwijl ze op de röntgenfoto's zichtbaar waren.”
Goed om te weten
Kan een gaatje vanzelf overgaan?
Een beginnende ontkalking wel, met fluoride en beter poetsen. Zodra het glazuur is ingezakt en er een echt gaatje zit, niet meer. Glazuur groeit niet aan, dus dat moet hersteld worden.
Ik heb kiespijn, betekent dat een gaatje?
Vaak wel, maar niet altijd. Kiespijn kan ook komen van ontstoken tandvlees, een gebarsten kies, een doorbrekende verstandskies of van klemmen en knarsen. Laat het bekijken in plaats van te gokken.
Welke tandpasta helpt tegen gaatjes?
Elke tandpasta met fluoride erin. Het merk maakt weinig uit, de hoeveelheid fluoride wel. Voor volwassenen is 1450 ppm de gangbare sterkte, en die staat op de verpakking.
Waarom zag ik het zelf niet?
Gaatjes beginnen meestal tussen de tanden of in de groeven van een kies, en daar kijkt u nooit. Glazuur heeft ook geen zenuwen, dus zolang het bederf daarin blijft voelt u niets.
Krijgen kinderen sneller gaatjes?
Nieuwe kiezen hebben diepe groeven en zijn nog niet volledig uitgehard, dus die zijn kwetsbaarder. Daarom kijken we bij kinderen extra naar die kiezen en kan sealen zinvol zijn.
Hoe vaak moet ik op controle?
Voor de meeste mensen is twee keer per jaar genoeg. Heeft u snel gaatjes of speelt er iets met uw tandvlees, dan spreken we een kortere termijn af.
Al een tijd niet op controle geweest?
Een gaatje dat u nu niet voelt, is de goedkoopste die u ooit laat behandelen. Kom langs voor een controle of een vrijblijvende kennismaking.
